Dit voorjaar wil ik graag werken aan een concrete uitwerking van “de Zevende Regel”. Samen met de meedenkende organisaties (YfC, JOP, TTT en EN) en de NING leden wil ik komen tot het formuleren van enkele basale en hanteerbare elementen van de Regel.

Ik wil jullie daarom ook uitnodigen suggesties te doen. De Zevende Regel moet zo “open source” mogelijk zijn en niet het product van een schrijver of organisatie. Wel zou ik je vragen mee te denken in de weg die we tot nu toe zijn gegaan:

- De Zevende Regel wil aansluiten bij modern theologische inzichten en vooral bij de historisch-narratieve theologie van de laatste jaren. (Lees of luister een iets van N.T. Wright, Walter Brueggemann, Andrew Perriman, John Howard Yoder of Stanley Hauerwas of populaire schrijvers als Shane Claiborne of Rob Bell). Deze theologen gaan uit van het grote verhaal van God met Israël (joods-historische wortels) met de climax in het leven van Jezus Christus. De kerk (en dus ook de Zevende Regel gemeenschap) wordt gezien als een alternatieve mensheid, een contrasterende gemeenschap, maar voluit holistisch zoals het joodse geloof zichzelf zag.

- De Zevende Regel wil graag gebruik maken van andere en oude monastieke stromingen en regels, maar deze niet zomaar oppoetsen of knippen en plakken. Een nieuwe monastieke regel moet echt passen bij de theologie en leefwereld van vandaag.

- De Zevende Regel wil graag werken op verschillende niveau’s: persoonlijk, in een kleine groep, voor een kerk of gemeenschap, een fluïde groep internet-gebruikers, en voor christelijke organisaties. Ze wil verbinden tussen mensen en organisaties. Otto de Bruijne sprak laatst over een “nieuwe laag, tussen organisaties, kerken en individuen”. De Zevende Regel is daarvoor geschikt. Geen eenzijdige aandacht dus, maar verbindend.

- De Zevende Regel moet didactisch overzichtelijk blijven. Groot nadeel van vele regels en nieuwe initiatieven op gebied van spiritualiteit: Ze zijn niet te snappen of te onthouden. Zelf werk ik in het onderwijs en weet hoe belangrijk de didactische kant van de zaak is. Daar werkt “De Zevende Regel” met zeven deelgebieden en zeven kleuren, voor zeven dagen in de week.

Deze “regel van zeven” wil ik graag doorzetten bij de uitwerking door het benoemen van zeven elementen per kleur. Wat zijn de zeven meest belangrijke elementen voor de zeven deelgebieden “Gods verhaal”, “Eenheid”, “Naastenliefde”, “Duurzaamheid”, “Spiritualiteit”, “Gerechtigheid” en “Ritme/inkeer”.

7 x 7 elementen van “de Zevende Regel”. Deze elementen wil ik dit voorjaar als Trial lanceren op de Eemlandhoeve. (Waarschijnlijk op zaterdag 12 juni…)

Voor wie alles wil weten over de monastieke traditie is dit een must. Slechts 45 euro voor een werkelijk enorm boek met schitterende foto’s van honderden kloosters. De hele monastieke geschiedenis, stichter van orden, de regels, kunst en cultuur, indeling van gebouwen, verspreiding, invloed, werkelijk alles komt aan bod. Een aanrader!

Shane Claiborne maakt gebruik van inzichten van mensen als Harvey (Another City), Yoder (Politics of Jesus) en Hauerwas (Resident Aliens) en komt tot de politiek religieuze uitspraak dat er nieuwe monastieke gemeenschappen nodig zijn in de door “The Empire” verlaten gebieden. “Empire” staat hier in de bijbelse lijn Egypte, Babylon, Griekenland, Rome…

In de VS is het “verlaten gebied” direct zichtbaar, in Nederland minder. Wij kennen zelfs voor de grootste achterstandswijken een politieke inzet. Kiezen Nederlanders dus vanuit hun christelijke overtuiging voor een achterstandswijk, dan is dat zeer goed, maar niet vanwege Claiborne’s argument. Het is geen “verlaten” gebied.

Nederland is een handels en doorvoer land. Wij zijn op wereldhandelsgebied een groot “Empire”. Misschien niet vergelijkbaar met Egypte en Rome, maar wel met Phoenicie, de handelaren uit de antieke wereld met wereldsteden als Tyrus en Sidon, zeg maar Rotterdam en Amsterdam van de oudheid. Wat heeft de bijbel daar over te zeggen?

Onze “verlaten gebieden” bevinden zich meestal in het buitenland. Wij dumpen ons vuil in de derde wereld, verbouwen onze bloemen in Kenia of China, zijn 2e wereldimporteur van soja in de hele wereld, hebben enorme grootschalige intensieve landbouwbedrijven, zijn de grootste cacao importeur etc. En dan zeggen we nog niets over ons verleden in slavenhandel en de huidige seks-industrie en mensenhandel.

Wij zijn misschien wel de grootste moderne slavenhandelaren. Alleen gebeurt het via “officiële” rechts- en handels systemen. Het gebeurt achter gesloten deuren, in kantoorgebouwen, door graaiende zakkenvullers uit de financiële wereld. Door politici die dit mogelijk maken. Maar uiteindelijk vooral door een domme massa Nederlanders die de wereld zien als een grote arena die enkel noodzakelijk is voor de bevrediging van de eigen behoeften. Wij zijn zelf slaafse consumenten. Nederlanders: de meest tragische soort die er momenteel op de aardbodem rondloopt…

Willen we dus iets van claiborne’s nieuwe mensheid en nieuwe wereld zien in onze context, dan zullen we monastieke regels voor echte christelijke gemeenschap nodig hebben die iets zeggen over globale en lokale situaties. Niet alleen “wonen” in verlaten gebieden (als wij Nederlanders dit serieus nemen moeten we emigreren naar Brazilie of zo…), maar ook de verlaten gebieden in ons gedrag aanpakken. Het gaat over ons consumptisme, onze waarden, onze tijdbesteding, ons sociale leven, de bedrijven en overheidsinstellingen waar wij voor werken en waar we op stemmen.

Ik stel voor geen halve maatregelen, maar een diepgaande verandering!

Na het symposium “Another World Is Possible” met Shane Claiborne en Chris Haw is er een sterke behoefte naar vertaling van claiborniaanse leefregels naar de Nederlandse praktijk. Ik denk ook dat die vertaling nodig is. Nederland is een heel ander land, met andere politieke en maatschappijlijke verhoudingen. Ons maatschappelijke middenveld is veel krachtiger en de positie en invloed van christenen en organisaties breed. Er is geen strikte scheiding tussen kerk en staat (niet eens in de grondwet of welke wet dan ook) en geen strikte scheiding tussen “Empire” en “abandoned places of Empire”. (more…)

Aan inspiratie, enthousiasme en veel humor zal het niet liggen. Het bezoek van Shane Claiborne en Chris & Cassie Haw was een groot succes. Meer dan 200 bezoekers, geweldige lezingen en een goed ontbijt in KEEK begeleiden de presentatie van het boek “Hoe Jezus de wereld op zijn kop zet”. Persoonlijk werd ik erg enthousiast van het potentieel aan jong-volwassenen in de zaal. Tijdens het niet al te spannende forum werd mij de vraag gesteld of er nog veel christenen zijn in Nederland (die een verschil kunnen maken) dacht ik vooral aan de 200 mensen voor me: wat een mogelijkheden zijn er als we oppakken was Shane en Chris ons mee willen geven.

Maar is Nederland klaar voor een beweging zoals het “New Monasticism” van Shane en Chris. Ik ben daar momenteel nog erg pessimistisch over. Vrijdag en zaterdag werd me opnieuw duidelijk dat we erg ver achter lopen op onze Amerikaanse broeders en zusters. Dat neemt natuurlijk niet dat er hoopvolle signalen zijn. Ik denk aan Matthijs Vlaardingerbroek en Daniel de Wolf in Den Haag en Rotterdam die met Urban Expression heel goed werk doen. Ik denk aan de bezinning binnen het Emerging Netwerk op theologie en praktijk van kerk-zijn. Ik denk aan Overhoop en de Warmoestuin van Frank Mulder en Karel Smouter in Utrecht en Amsterdam. Genoeg om niet te wanhopen!

Waarom toch pessimistisch?

- Het werd me duidelijk dat we in NL nog steeds gevangen zitten in de oude tegenstellingen tussen orthodox en liberaal, evangelisch en vrijzinnig, rechts en links… We hebben kennelijk maar 1 soort meetlat die diep in ons systeem zit. We hebben het steeds over “opschuiven naar” of “een slingerbeweging”. We vergelijken de beweging van Gods Koninkrijk en de aandacht voor gerechtigheid met de jaren 70 en 80 en noemen het laagdunkend een “social gospel”. Ook vrijdag liet Arenda Haasnoot doorschemeren een beetje benauwd te zijn voor een herhaling van het conciliair proces uit de jaren 80 met kernwoorden als “gerechtigheid” en “heelheid van de schepping”. Er wordt terecht gesteld dat er binnen deze beweging nauwelijks aandacht was voor “evangelicale” zaken als vergeving van zonden en de kruisdood van Christus. Volgens mij zijn dit achterhaalde gevechten van de vorige eeuw. Juist de nieuwe theologie waar Chris Haw het over heeft laat zien dat deze achterhoedegevechten niet meer relevant zijn.

- Hoeveel Nederlandse bezoekers van het symposium weten iets af van de bronnen die Shane en Chris noemden. Laat ik ze even herhalen: John Howard Yoder en Stanley Hauerwas. Deze theologen horen thuis in het rijtje van inspirerende verhalen van de radicale passifisten zoals de Mennonieten en de Amish. We genieten, lachen en zijn ontroerd door de verhalen en voorbeelden, maar snappen we ook de theologische achtergronden? Ik weet wel zeker van niet. Onze Nederlandse kerkgeschiedenis loopt via de reformatie en heeft elke vorm van ana-baptisme om zeep geholpen. Even voor de duidelijkheid: de evangelische beweging of het baptisme heeft nauwelijks iets met ana-baptisme te maken, maar is een radicale vorm van reformatie. Onze visie op het heil, de kerk en vooral politiek is ingegeven door onze protestante traditie en haar radicale variant: de evangelische beweging.

- Vooral de verhouding tussen kerk en staat, evangelie en politiek is in de protestante traditie een heel andere dan die in de ana-baptistische beweging. Zeker als we iets willen leren van het “new monasticism”, nieuwe leefgemeenschappen als “counter culture” dan zullen we in gesprek moeten gaan met Yoder en Hauerwas. Zelf zou ik daar voor een goede discussie Oliver O’Donovan aan toe willen voegen. We moeten wortel schieten in deze traditie. Dat ik daar niet de enige in ben bewijzen de oproepen van Dr. Stefan Paas en Dr. Paul op de dag van “Postmodern Gereformeerd”. Beide deden een pleidooi voor het leren uit deze Ana-baptistische traditie. Op enthousiasme alleen halen we het niet: we moeten naar de bronnen terug!

- Wat mij ook opviel was het gemak waarmee Chris Haw de joodse narratieve theologie gebruikt. Even tussen neus een lippen vertelt hij dat God helemaal geen zondvloed wilde. Niet alleen vanwege de regenboog achteraf, maar ook omdat het verhaal afkomstig is van de Jahwist als bron… Dit is dus een menselijke manier van vertellen. Joden gebruiken oude mythen van een zondvloed, maar dit is niet Gods oplossing. De toren van Babel evenmin, maar wel de roeping van Abram en Sara om een zegen te zijn voor de wereld: een counter-culture. Deze pure moderne (bronnen-)theologie is in NL nog nauwelijks te gebruiken in orthodox-evangelicale kringen. Toch krijgt Haw het voor elkaar zonder 1 kritische vraag! En het werkt! Je krijgt via moderne theologie een krachtigere visie op Jezus!

- Dus is het antwoord eenvoudig: in onze tijd is het geen enkel probleem om de nieuwste theologische inzichten te gebruiken, is het mogelijk om te twijfelen, is het mogelijk om heel nieuwe (of heel andere maar heel oude) theologische tradities te gebruiken en juist erg veel passie te hebben voor Jezus en zijn Koninkrijk.

- Wel is het makkelijker om naar een Amerikaan te luisteren. Vreemd ogen dwingen en in het Engels klinkt het allemaal inspirerend en vertrouwd. Zetten we een Nederlander op het podium, dan schieten we z’n kop er af. We hebben een enorm autoriteitsprobleem. Ik merk het ook in discussie rondom vernieuwing in Nederland. We mogen naar hartenlust discussiëren, maar opbouwen… ho maar! We hebben zogenaamd veel respect voor Engels en Amerikaanse monastieke tradities, maar niemand kent de 12 marks of new monasticisme uit z’n hoofd. Toch zullen we naar een eigen Nederlandse nieuwe monastieke traditie toe moeten en dat gesprek niet uit de weg gaan. We moeten theologisch wortel schieten, creatief en Nederlands-contextueel verbeelden en radicaal Jezus navolgen vanuit deze wortels en verbeelding.

Ik had de opdracht van EO Ronduit gekregen iets te vertellen in “Basecamp” over het onderwerp “Jezus, relevant voor elke dag?”. Voor mij is dit een geweldig onderwerp. Ik wil graag een volgeling van Jezus zijn en ben erg gepassioneerd om dit over te brengen op anderen. Ook denk ik dat onze wereld schreeuwt om radicale volgelingen van Jezus. Vandaar dat ik erg blij was met de uitnodiging. Hierbij een klein verslag.

Om te kunnen weten wat de relevantie is van Jezus voor onze tijd… moeten we eerst weten wat de relevantie was van Jezus voor zijn eigen tijd.
Jezus is pas te begrijpen en dus ook te volgen door hem te zien tegen de achtergrond van zijn eigen tijd, het volk Israël, de situatie in die tijd, de hoop en verwachtingen. Jezus was een Joodse rabbi die niet zomaar losgemaakt kan worden uit zijn historische context. Zonder een stukje achtergrond is er een groot risico een wensbeeld op Jezus te projecteren. Vandaar eerst 2000 jaar terug in de tijd. (more…)

De komende maanden wil ik een aanzet gaan geven voor een pilot van De Zevende Regel vanaf advent 2009*. Deze pilot zie ik op dit moment als een eenvoudige format:

- Dagelijks gebed en bijbellezen. Rond 06:30 en 18:30 uur een moment met een lied, gebed, bijbelgedeelte en/of gedicht. Elke dag een kleur en over langere tijd een thema. Ik ben bezig een team van songwriters, dichters en theologen samen te stellen die mee willen denken en schrijven aan een jaarprogramma.

- Er zijn mogelijkheden om enkele ochtend of avondgebeden live uit te zenden via bijvoorbeeld Ustream. Samen met andere interactieve mogelijkheden wil ik “De Zevende Regel” webbased maken naast fysieke locaties.

- Op de Eemlandhoeve zijn er mogelijkheden een fysieke ontmoetings- en bezinningsplaats te creëren rond De Zevende Regel. Ook andere locaties kunnen hier voor in aanmerking komen.

- Individuen en gezinnen kunnen niet alleen gebruik maken van een boekje of een site, maar ook van zeven gekleurde stenen zoals wij die thuis gaan gebruiken.

- Organisaties die een bepaald specialisme “in een kleur” hebben kunnen meewerken aan de content, achtergrond informatie of actie-suggesties.

- Tijdens de pilot 2009-2010 hoop ik dat er meerdere mensen mee willen denken over “De Zevende Regel”. Nu is het slechts een praatstuk met een groot aantal waarden en intenties. Het komende jaar moet dit vaste vormen aan gaan nemen.

- Het pilotjaar moet afgesloten worden met een Kloosterfestival in 2010. Samen met andere monastieke initiatieven gaan we in Amsterdam en Eemland een festival houden met veel aandacht voor “Kerk als Klooster”, oude en nieuwe monastieke tradities, De Zevende Regel, Muziek, nieuwe media, etc etc. Mis het niet!

*[in goed overleg heb ik besloten de pilot op te schuiven. eerst een jaar bidden, denken, praten, creatief zijn en daarna in 2010 pas starten met de pilot...]
Meer info zie de NING van de zevende regel

EEMLAND – De Eemlandhoeve in Bunschoten houdt zaterdag 20 juni Open Dag van 10-17 uur.
Het thema is Leesbaar Hout in het Leesbaar Landschap. Om 11.30 is de officiële publieksopening
van het Landschapshuis door de Ambachtsheer van Bunschoten.
Het programma bestaat uit workshops, een cursus koken met regionale producten, exposities, de
boerenbios en een eerste proeve van de historische canon van de Eemvallei. Er zijn veel
activiteiten voor kinderen.
Een van de eerste landschapshuizen in Nederland bevindt zich op het erf van de Eemlandhoeve.
Het gebouw is bedoeld voor bezoekers en bewoners van het gebied die meer informatie willen
over het nationale landschap. Het landschapshuis op de Eemlandhoeve heeft expositieruimten,
een boerenbios, multimediale voorzieningen en een prachtige vergaderruimte die is ingericht met
grillig regionaal houtwerk.

(more…)

WIT – De kleur waar alles begint, dat wat voor de regel komt: God als schepper, bevrijder, rechter en heelmaker. De mens die voortkomt uit die schepping, de genade en levendmakende Geest. De Koning en zijn rijk die kostbare genade geeft. Jezus die we mogen volgen
GOD – Begin en Einde – Genade voor Discipline – Ritme van Sabbat – Rust in God de Vader – Volbracht werk van Christus – Gave van de Geest – God staat centraal tussen de andere kleuren.

GEEL – Pasen, de opstanding van het lichaam. De nieuwe mensheid van God wordt in het leven geroepen en mag gaan leven als gemeenschap. Ze vertoont kenmerken van het nieuwe lichaam: gaven, vrede, liefdevolle onderlinge relaties, elkaar opzoeken. Aan elkaar verantwoording afleggen en elkaar corrigeren in liefde.
SAMEN – Gods nieuwe schepping, de gemeenschap, de kerk, het volk, de nieuwe mensheid – gezin – huwelijk - elkaar dienen – luisteren – gehoorzaamheid – in vrede samenleven – correctie ontvangen - opvoeding – leiderschap – avondmaal – relaties – oecumene – eenheid  - feesten

ROOD – De kleur van de liefde, de weg van naastenliefde, dienen en helpen. Je leven geven voor je vrienden en de naaste in nood. Ver weg of dichtbij. Aandacht voor eenzamen, vergeving in een wereld vol haat en oorlog.
NAASTENLIEFDE – Liefde voor alle mensen – de naaste – de arme – de mens in nood – gastvrijheid – behulpzaamheid – de buurt – de regio – de stad – de arme ver weg – eenzaamheid bestrijden – vrede brengen – herberg zijn – radicaal welkom - inclusief

BLAUW – De kleur van de hemel, de weg van contemplatie, de weg naar binnen en omhoog. Dagelijks gebed in de morgen en de avond. Samen of alleen. Op een vast tijdstip of er om heen. Op een vaste plaats of verbonden via nieuwe media. Maar altijd verbonden met Hem. Dagelijks bijbellezen en luisteren naar Zijn stem.
SPIRITUALITEIT – Dagelijks gebed – ochtendgebed – avondgebed – dagelijks bijbellezen – studie – theologie – onderwijs – ritme – verbondenheid – meditatie – geestelijke oefening – voorbede –  zalving – retraite  - stilte – luisteren naar Gods stem  - verwondering – kunst - muziek

GROEN – De kleur van de aarde, de weg van duurzaamheid, heelheid van de schepping. Bewustwording dat God het leven geeft en het laat groeien. Weten dat je met je leven verbonden bent aan deze aarde, de planten, de dieren, de lucht en je medemens.
DUURZAAMHEID – Belichaamde spiritualiteit – verbondenheid aan schepper en schepping – holistisch – rust in natuur – echt voedsel – biodiversiteit – biologisch eten – rechtvaardige verdeling - verbinding stad en land – lichaam - gezondheid – sport – recreatie

PAARS – De kleur van rouw, boete en inkeer. De tijd van vasten en uitzien naar de nieuwe morgen. De tijd van vasten wordt altijd onderbroken en gevolgd door feesten. De nieuwe gemeenschap moet leven in de onzekerheid en zwakheid van het gebroken bestaan maar heeft hoop op de nieuwe schepping die komt: Vasten en Feesten.
INKEER – Jaarritme – 40 dagen tijd – vasten – bewust zijn van gebroken bestaan – zwak geloven – twijfel - sterven – rouw - afscheid nemen – biecht – advent – verwachting – hoop – maaltijden – avondmaal – kerkelijk jaar

ORANJE – De kleur van de koning en de revolutie. Deze kleur staat voor het Koninkrijk en zijn gerechtigheid. De bewoners van de hoopvolle gemeenschappen kennen een “Heretical Imperative”: je moet spreken en in actie komen om de status quo van onrecht te verbreken.
GERECHTIGHEID – Koninkrijk van god – opkomen voor recht – “politiek” – actie voeren – opkomen voor zwakken en kwetsbaren – fair trade – status quo doorbreken – vrede bewaren – opofferingsgezind - maatschappelijke betrokkenheid - pacifisme – de andere wang – de extra mijl

De monastieke traditie zou je kunnen typeren als een soort “counter cultural movement”. Een micro-maatschappij binnen de macro-maatschappij. Deze alternatieve samenlevingen ontstonden omdat er behoefte was aan een meer “radicale” leefstijl. In de 3e en 4e eeuw trokken individuen zich terug in de woestijnen van Egypte en Syrie voor een contemplatief en heremitisch bestaan om zich te onderscheiden van de breed geaccepteerde christendom stroom. Deze individuen kregen als spoedig volgelingen zodat er een “cenobisch” klooster ontstond, met meerdere leden en dus met regels. Ook de regels van Augustinus en Benedictus (5e en 6e eeuw) waren bedoeld voor de regulering van een kleine groep monniken en bevorderden het gemeenschapsleven, het gebed en de gehoorzaamheid aan een abt. Juist de Regel gaf een klooster aanzien en interne vrijheid: ze was immers een radicaal alternatief voor de eisen die de grote samenleving aan je stelt.

Via mijn theologische overdenkingen kom ik tot “nieuwe” inzichten voor de monastieke traditie:

- De joodse wortels zijn (op het boek na) verloren gegaan maar zijn de afgelopen 100 jaar herontdekt. Zie mijn serie over bijvoorbeeld “The Third Quest for the Historical Jesus” en vele andere blogs.

- De mainstream in zowel “christendom” als “monastieke traditie” zijn meer grieks-christelijk dan joods-christelijk geworden en kennen te veel dualisme. Dit dualistische denken gaat/moet verdwijnen.

- De joodse traditie was een “counter-cultural movement”. Ik heb het idee dat Jezus en de vroege kerk dit nog steeds zijn. De monastieke traditie kan dit weerspiegelen, beter dan “christendom”.

- Maar hoe ziet een holistische counter-cultural movement er uit? Welke waarden spelen mee in het joods-christelijke denken? Wat bleef er van dit holistische denken over in de tijd na de vroege kerk?

Als ik de monastieke traditie overzie kom ik tot de conclusie dat ze een sterke GEMEENSCHAP was met veel aandacht voor SPIRITUALITEIT en onderlinge NAASTENLIEFDE. In mijn kleurenpaler: GEEL, BLAUW en ROOD. De idealen van het klooster zakten regelmatig naar de achtergrond en dus ontstonden er allerlei hervormingsbewegingen. De ene richtte zich sterk op BLAUW (Cisterciënzers), de volgende op ROOD (Franciscaner). Ook waren er blinde vlekken: veel kloosterorden werden een bron van onrecht, waren hoflevernacier van de inquisitie en promoten actief de kruistochten.

Sinds de middeleeuwen is er natuurlijk veel veranderd, met ingrijpende gevolgen voor de counter-cultural movement:

- de reformatie bracht veel goeds, maar was door haar “priesterschap aller gelovigen” ook meteen het einde van het monastieke leven in de protestante traditie. Met het om zeep helpen van de Roomse en monastieke tradities verdween de aandacht voor liturgie en ritme, contemplatie en afzondering.

- de verlichting had tot gevolg dat de mens zich nog sterk als individu ging manifesteren: eigen waarneming en later ervaring kwamen centraal te staan, niet de traditie of de gemeenschap.

- de verschillende revoluties en politieke omwentelingen maakten een einde aan vele monastieke tradities. De staat werd een (meer of minder seculiere) leverancier van zorg, onderwijs en wetten. Geen behoefte meer aan een tegencultuur.

- de industriele revolutie en de vrije economie maken de mens tot speelbal van belangen en driften. Ze is een schakeltje in een autonome machine: zonder ziel en zonder verhaal.

- de wereld staat aan de vooravond van zelfvernietiging. Een volledige “unsustainable suicidemachine”. Onrecht en milieu, economie en politiek, leefstijl en gedrag: alles hangt met duizenden draden aan elkaar. Het is onmogelijk het individu los te zien van haar globale connecties. We zijn een globaal organisme geworden dat doodziek is. Alleen een totale visie op de wereld, geloof, waarden en cultuur kan volstaan, deelgebieden niet meer.

(klein voorbeeld: vorig jaar was ik op “new wine” waar vele uren werden besteed aan gebed voor bijvoorbeeld rugklachten. op de camping deed men zich vervolgens te goed aan vele kilo’s vlees op de BBQ. Obesitas en broeikaseffect slopen het lichaam en de wereld, gebed moet de rugklachten doen verdwijnen.)

Vandaar de nadruk op nieuwe monastieke deelgebieden: DUURZAAMHEID en GERECHTIGHEID. Deze waarden waren een natuurlijk onderdeel van de premoderne wereld, maar zijn niet langer vanzelfsprekend. Het zijn geen linkse of liberale ontdekkingen, maar oude joodse waarden, verankert in de Schepper-God, de bevrijder van Israël. De kleuren GROEN en ORANJE.

Ook ritme, feesten, jaargetijden, liturgie en kerkelijk jaar mogen weer een plaats krijgen. Naast de optimistische visie van het blijde evangelicalisme ook weer ruimte voor twijfel en rouw. Hoop is een oude waarde van joods-christelijke traditie, diep verankert in de oude ritmes van de kerk en het klooster: de kleur PAARS.

En dus kwam ik tot het volgende palet (eerste editie…)

Wat je misschien opvalt is dat de kleur WIT centraal staat. Wit staat voor God, het begin en het einde, het woord dat tot je komt. Het evangelie en de genade die niet te vangen is in een menselijke regel, gelukkig maar! Links en rechts van wit staan de diverse kleuren en onder de zeven kleuren het woord “DeRegel”.

Enkele goede vrienden kwamen met alternatieven: Jan Wolsheimer en Mark van Vuuren stelden voor: maak er een cirkel van met wit in het midden. Een “ronde tafel” of een “strandbal” is minder hierarchies en lineair dan het figuur hierboven. Ook het woord “DeRegel” valt moeilijk bij mensen met minder voorkennis van de monastieke tradities. En dus is er een nieuw logo gekomen (natuurlijk voorlopig) en een nieuwe, meer esoterische naam: De Zevende Regel.

Ik wil je na laten denken over de volgende mogelijkheden:

- 6+1 kleuren geeft een sabbats-ritme aan: Zeven dagen, zeven kleuren, zeven aandachtsgebieden. Je begint en eindigt bij God. De kleuren komen voort uit en gaan terug tot God. Dit geeft mogelijkheden voor een ritme van dagelijks gebed in de morgen en avond, studie, actie, leefstijl. Ook is er de mogelijkheid dit in 7 weken of 7×7 weken (een jaar), 7×7x7 weken (sabbatsjaar) of 7×7x7×7 (jubeljaar) te verlengen.

- Kleuren worden veel gebruikt in onderwijs en training. Ook de kerk kent de kleuren van het kerkelijk jaar, hoewel die niet in dit model te gebruiken zijn. Elke harmonisatiepoging werd geforceerd… Toch “werken” de kleuren omdat je het kunt onthouden en juist aan kinderen en jongeren uit kunt leggen. Het is didactisch sterk. Kettingen, ringen en logo’s liggen voor de hand als hulpmiddel.

- De kleuren geven organisaties en individuen de mogelijkheid zich te specialiseren om meer diversiteit binnen een duidelijke eenheid aan te brengen. Een retraitehuis is BLAUW, Stichting Present en HIP zijn ROOD, Time to Turn is ORANJE/GROEN, de Eemlandhoeve en A Rocha zijn GROEN, kerken zijn GEEL, ROOD en misschien PAARS, etc etc. Toch kunnen ze niet langer zeggen: we zijn alleen maar ROOD. Je maakt deel uit van de veelkleurige wijsheid van God.

- De kleuren geven mogelijkheden om buiten het christelijke verhaal verbindingen en coalities aan te gaan met seculiere of andersdenkende instanties en gemeenschappen. Waarom zou een gemeenschap die “De Zevende Regel” hanteert niet samen kunnen werken met anderen die een bepaalde kleur hoog in het vaandel hebben staan. Maar juist de “zevende regel” of “de zeven regels” houden je scherp bij je eigen erfenis en verhaal!

Kortom: uitdagingen genoeg. Wordt vervolgd…

De afgelopen maanden heb ik veel gelezen en geblogd over oude en nieuwe monastieke tradities. Mijn nieuwsgierigheid werd gewekt door het lezen en bespreken van de boeken van Shane Claiborne, The Irresistable Revolution en Jesus for President. Onze groep, de Nomaden te Soest, is als geheel gegrepen door deze nieuwe monastieke leefwijze.

Daarna ben ik gaan lezen over de Monastieke geschiedenis, van de woestijn-heremieten tot Augustinus, van Benedictus en Columba, Fransiscus en Ignatius… te veel om op te noemen. Geweldig inspirerende verhalen, tradities en gebouwen. Ook de kaalslag van de Reformatie, de revoluties en de verlichting viel mij op. Er zijn in Nederland nog 150 van 900 kloosters over en 110 daarvan gaan binnenkort verdwijnen. Een tragische uitverkoop van ons religieuze erfgoed.

Maar er is hoop: zelfs uit het reformatorisch-revolutionaire beton komen plantjes omhoog: Taize, Iona, Lindisfarne en Northumbria en ook in ons eigen land klinken opeens opmerkelijk veel roepstemmen voor een nieuw soort monastieke traditie: Karel Smouter in Amsterdam, Jeroen Jeroense in Arnhem, Boele Ytsma in Siddeburen en ondergetekende in Soest. Ik kreeg een uitnodiging van Jan Huijgen van de Eemlandhoeve om een oude monastieke droom vorm te gaan geven. De droom is niet veel verder dan dit bouwwerk:

Een pril begin… enkele contouren, maar met veel hoop en verlangen.

De afgelopen jaren ben ik zelf een weg gegaan: van gereformeerd/evangelisch-orthodox naar Emerging Church. Ik voel me na al die jaren bijzonder gezegend met veel nieuwe frisse theologische bronnen, creatieve ideeën voor nieuwe expressies van kerk-zijn en allerlei helicopterviews over het landschap van kerk en cultuur. En vooral: een gemeenschap waar ik in mag oplopen met nog veel meer mooie mensen en gaven: De Nomaden in Soest. Vanuit die basis zocht ik naar kerken en/of organisaties die het EC gedachtegoed zouden overnemen, maar tot de dag van vandaag nog zonder vrucht. Maar wat niet is kan nog komen. Ik begrijp dat de content van EC niet altijd even goed te pakken is voor derden: het is een weg die je gaat… Ook al heb ik er een boek over vol geschreven (wat haast niemand heeft gelezen, maar goed…), men wil duidelijke concepten of implementeerbare ideeën. Welnu: Dat heb ik!

—

Dat heb ik, is trouwens niet helemaal waar: Ik heb het ontvangen en wel in een droom. Twee maanden geleden werd ik midden in de nacht wakker met het idee voor een “Regel”. Een monastieke regel is het kloppende hart van de monastieke traditie. Niet de letter of het boekje en al helemaal geen “wet”, maar het leven, beschreven in een droom, een gebed of een levenswijze. De OrthoPraxis, onder worden gebracht. De beroemde regel van Benedictus is een tijdloos voorbeeld van een monastieke Regel.

De Regel die ik heb ontvangen is ook niet “mijn” regel. Het is de weerslag van Gods eigen Geest. Dat klinkt een beetje vroom en misschien wel arrogant, maar ik heb bijna nooit een ervaring gehad waarbij ik het gevoel heb gehad: dit is van de Heer. Zelf zou ik het nooit op de blog zetten, waren het niet dat anderen dit bevestigden: het is het hele evangelie in een dop, zoals ik het vandaag versta. Dus inbegrepen mijn zoektocht door theologie van het koninkrijk, de holistisch opvattingen binnen de Emerging Church en alle andere aspecten van het volgen van Jezus: liturgie & ritme, spiritualiteit, gebed & stilte, actie, gerechtigheid, gemeenschap, duurzaamheid, naastenliefde etc etc.

In mijn “droom” zag ik kleuren. Daar ben ik mee gaan stoeien en kwam tot een soort waaier van 7. God en Jezus centraal, met daaromheen 6 kleuren die elk een deelgebied bestreken. De Regel is helemaal geen “Regel” zoals de monastieke traditie die kent, maar een beschrijving van een structuur die tot een regel zou kunnen leiden. Ik geloof namelijk dat de postmoderne cultuur zo fluïde is geworden dat als we op zoek willen naar een hedendaagse monastieke traditie we niet zonder een “regel” kunnen. Dit zal geen regel worden voor 1 leefgemeenschap (bijvoorbeeld voor de Nomaden of de Eemlandhoeve) maar voor meerdere mensen die verbonden zijn via een intentie en internet. Een mogelijkheid die enorm veel mogelijkheden geeft.

Ik zal de komende dagen willen bloggen over de volgende zaken:

- mijn eerste idee, de reacties en de tweede versie, logo en andere leuke weetjes

- de webbased community, ochtend en avondgebed, streaming video en technieken

- de pilot in 2009 en het serieuze werk inclusief kloosterfestival in 2010

Ik hoop dat dit een “god thing” is waar jullie op in zullen haken. Mocht je het stuk nog niet hebben gehad over de mail (1x A4 op PDF) dan kan ik het je sturen of je zoekt het op via Linkedin of Twitter.

Laten weer eens lekker dromen over getalletjes. De PKN houdt donderdag een inspirerende dag over “de gat van de kerk.”;) Over de verdwenen generatie 25-50 jarigen. Heb geen uitnodiging ontvangen, jij wel? Misschien komt het nog…. Of hebben ze goede ideeën genoeg maar geen geld…

Uit het persbericht over kerkelijk herbestemming 2008:

“In Nederland zijn eind 2007 ongeveer 1.700 rooms-katholieke kerkgebouwen voor  4,3 miljoen
geregistreerde katholieken. De Protestantse Kerk telt ongeveer 2.300 kerkgebouwen voor  2,1 miljoen geregistreerde kerkleden. De Rooms-katholieke Kerk en de Protestantse Kerk schatten in dat de komende 10 jaren circa 25% van hun kerkgebouwen boventallig zal zijn.”

Tussen neus en lippen wordt er een percentage genoemd: 25% van alle gebouwen wordt boventallig in 10 (nu nog 9) jaar tijd. In deze statistiek worden 2 getallen genoemd: de gebouwen en de geregistreerde leden: 4000 gebouwen en 4,4 miljoen leden. Reken even mee als we aannemen dat de boventalligheid van de gebouwen voorkomt uit een verminderd aantal leden:

25% minder gebouwen = 1000 kerkgebouwen in 10 jaar!

25% minder leden = 1,1 miljoen minder leden in 10 jaar!

Extreem harde cijfers. Naar mijn mening moet hier extreme maatregelen genomen worden. Waar is de hotline voor goede ideeën? Wie heeft er wanneer spreekuur? Wie is aanspreekbaar? Nu snap ik ook wel dat het niet gaat om het aantal gebouwen of leden. Maar wat zijn er geweldige kansen voor nieuwe bewegingen!

Naast de 1000 kerken gaan er ook nog eens 120 kloosters (van de 170) dicht de komende jaren. En dat terwijl er een enorme behoefte is aan radicaliteit, ritme en verstilling bij jongere generaties christenen. Zou het mogelijk zijn kerkgebouwen en klooster een nieuwe monastieke bestemming te geven? Sacrale ruimtes met kunst, aanbidding, hulpverlening, biologische producten, aandacht voor gerechtigheid, nieuwe leefgemeenschappen, nieuwe media, plaatsen voor verwondering, feesten en vasten. Plaatsen waar “De Zevende Regel” een fysieke en ervaarbare ruimte krijgt.

Zou het mogelijk zijn om 5 kloosters en 25 kerken her te bestemmen voor een nieuwe monastieke traditie? Kunnen we die niet alvast spiritueel claimen?  Geestelijk kraken!

En wie kunnen we daarna bellen? Of moeten we ze “echt” gaan kraken: christelijke gepassioneerde jongeren kraken leegstaande kerken… dat is nieuws!!!

Doe jij mee? Je mag je hier intekenen…

Met dank aan zwager Ronald. Deel 1 van 18.

Deel IV in de reeks nieuwe monastieke gemeenschappen. Wat zijn de belangrijkste aanbieders op de nieuwe (Europese) monastieke markt? Wat zijn hun “regels” of inspiratiebronnen voor het monastieke leven? Ik wil de volgende spelers aan u voorstellen: Northumbria, Lindisfarne, Iona,  Taizé en onze eigen De Spil. Alle vijf kennen in meer of minder mate een thuisbasis gedachte en/of een regel voor het klooster en de sympathisanten. Ook kennen ze in meer in minder maten een drempel, opleiding of belofte tot intreding. Toch zijn er ook behoorlijke verschillen en daarom een aantal posts.

Taizé

Velen kennen Taizé van haar liedbundel: de schitterende ingetogen vierstemmige liedjes die een bijzondere spiritualiteit in zich herbergen. Ook is Taizé bekend als ontmoetingsplaats voor tienduizenden jongeren die op zoek zijn naar een stukje verdieping in hun leven. Maar waarschijnlijk is Taizé vooral verbonden aan die ene dappere broeder die zijn de verpersoonlijking is van Taizé: Frère Roger.

Frère Roger gaat als 25 jarige jongeman in 1940 vanuit het veilige Zwitserland naar Frankrijk in navolging van zijn moeder omdat hij gelooft dat hij daar moet zijn waar de mensen in nood zijn. In het dorpje Taizé draagt hij, samen met zijn zus Geneviève, onder primitieve omstandigheden zorg voor vluchtelingen en joodse onderduikers. Frère Roger is een gelovig man en hij bidt voor de mensen in nood. Dit doet hij in afzondering om niet-gelovigen en joodse mensen niet in verlegenheid te brengen. Als hij verraden wordt moet hij vluchten naar Geneve om in 1945 weer terug te keren met een aantal broeders. In de jaren 1942-45 legt Roger de basis voor een gemeenschap door met enkele vrienden in netwerkbijeenkomsten na te gan denken over enkele onderwerpen: “De Samenvatting”, over de onderliggende waarden van de samenleving, “Missie onderweg”, over het verspreiden van het evangelie en “Kindergemeenschap” om dit later in de praktijk te realiseren door lezingen en acties. In 1945 stichten ze in Taizé een leefgemeenschap met een eigen Regel en gaan zorgen voor weeskinderen en krijgsgevangenen. Ook zus Geneviève komt naar Taizé om als ‘moeder’ voor de kinderen te zorgen.

Taizé is in 65 jaar uitgegroeid tot Europa’s bekendste protestantse Klooster. Enkele honderden leden doen dienst in Taizé en kleine gemeenschappen in Afrika, Latijns Amerika en Azie. Daar werken ze onder straatkinderen, armen, stervenden en gevangenen. “Operatie Hoop” noemt Taizé deze intiatieven en dat natuurlijk de kern van de navolging van Christus. Samen met de meer contemplatieve liederen en rust vormt deze hoop in de praktijk een voorbeeld van wat een monastieke orde kan zijn: midden in de maatschappij, in haar eigen ritme en rust, als hoop voor een wereld in nood.

Wil je meer weten over Taizé? Ze hebben een bijzonder goed gedocumenteerde nederlandse website. Op deze site kun je een bezoek aan Taizé plannen en zelfs vierstemmig de liederen oefenen.

Wat zijn je ervaringen met Taizé?